کد مطلب: ۳۷۲۲
تعداد بازدید: ۵۱۵
تاریخ انتشار : ۰۲ مرداد ۱۳۹۹ - ۱۸:۰۰
حج؛ برنامه‌ی تکامل| ۲۲
می‌دانم که خداوند حکیم، تمام افعال و همه‌ی احکامش بر اساس حِکَم و مصالح عالیه است؛ لغو و عبث در ساحت قدس او راه ندارد و من هم بطور قطع، بر اثر امتثال فرمان خدا به مصالح آن احکام می‌رسم و از مفاسد در امان می‌مانم...

اسرار روحی حجّ| ۱۲

 

چرا نیازمند برنامه‌ی وحی می‌باشیم؟
 

اینکه ما با داشتن نیروی عقل و فکر، خود را در اتّخاذ برنامه‌ی حیاتی و مقرّرات زندگی، محتاج به هدایت وحی و نبوّت می‌دانیم، برای این است که حیات بشر، دارای مراحل ممتّد، دامنه‌دار و وسیعی است که بشر، خود نمی‌تواند به تمام جهات و جوانب آن، محیط گردد و قدرت تدبیر و تنظیم خود را بر همه جا حاکم سازد.
او تا آنجا توانسته است بفهمد که از عالم جماد حرکت کرده و به این مرحله که می‌بینیم رسیده و همچنان در حال سیر است و بعد از انقضای مدّت عمر دنیایی‌اش نیز (طبق ادلّه‌ی معاد که در جای خود تفصیلاً بحث شده است)، مرحله‌های وسیع و پرغوغایی در پیش خواهد داشت و مهمّ آنکه زندگی توأم با سعادت یا شقاوت او در منازل بعدی خلقت نیز مولود همین اخلاق و اعمال دنیایی او خواهد بود.
چون ما، علاوه بر عدم احاطه‌ی کامل به تمام جهات و جوانب زندگی دنیایی از حیث تبعات زشت و زیبای اعمال، بطور مسلّم از چگونگی آثار اعمال و اخلاق خود در عوالم بعد از مرگ ناآگاهیم و هیچ نمی‌دانیم این گفته‌ها و کرده‌ها و اندیشه‌های ما، چه آثاری در وجود ما باقی گذاشته و در مراحل بعد از مرگ، به چه صورتی در خواهد آمد و چه کیفیّتی پیش خواهد آمد و تنها کسی که از تمام جزئیّات آن عوالم و آثار آگاه است، خالق یکتا و بی‌همتای عالم و آدم می‌باشد و بس، لذا به حکم عقل، خود را نیازمند «برنامه‌ی هدایت» او که همان وحی و نبوّت و تشریع شریعت است می‌دانیم و چاره‌ای جز تسلیم در برابر دستورات و هدایت‌های او برای خود نمی‌بینیم.
هرگز هم متوقّع نیستیم که به تمام مصالح و مفاسدی که او می‌داند و بر اساس آن علم و دانایی‌اش، جعل احکام و تشریع شرایع می‌فرماید، پی‌ببریم زیرا اگر ما، دارای صلاحیّت این چنین درک و احاطه‌ای بودیم، چه حاجت به برنامه‌ی وحی و نبوّت داشتیم؟ بلکه خود، با نیروی درک خود می‌نشستیم و وضع حدود و مقرّرات می‌نمودیم و حیات همه‌جانبه‌ی خود را در مسیر سعادت و کمال حقیقی تنظیم می‌کردیم و حال آن که بالعیان می‌بینیم که بشر، واحد این صلاحیّت نمی‌باشد و نتیجه‌ی خیره‌سری‌های خود را نیز بر اثر انحراف از شاهراه پیغمبران خدا(ع) در تمام شئون زندگی‌اش مشاهده می‌کند و پیوسته در سنگلاخ‌های زندگی، متحیّر و سرگردان به چپ و راست می‌رود و در منجلاب فساد همه گونه‌ای دست و پا می‌زند.
آری! آن خداوند دانا و توانایی که در سلسله‌ی نظام آفرینش، آب و هوا و نور را آفریده و هر یک را در جای خود، عامل ابقای حیات آدمیان قرار داده که اگر یکی از آنها از میان برداشته شود، نظام طبیعت و خلقت دگرگون می‌گردد و فساد عظیم در سلسله‌ی کائنات بوجود می‌آید؛ همان خداوند دانا و تواناست که در سلسله‌ی نظام شریعت، تحریم شراب و وجوب حجاب زن و لزوم نماز و حجّ را مقرّر فرموده و هر یک را در جای خود، عامل حفظ حیات توأم با سعادت انسان‌ها در دنیا و عقبی قرار داده است که اگر یکی از آنها از برنامه‌ی زندگی حذف گردد، نظام حیات بشر، مختل گشته و سعادت تبدیل به شقاوت و بدبختی می‌شود.
پس ملاک عمل به دستورات دینی، صرفاً گفته‌ی پیغمبر است که گفته‌ی خداوند عالم است، نه شناختن فلسفه‌ی احکام. یعنی من که یک فرد مسلمانم و نماز می‌خوانم و روزه می‌گیرم و حجّ بجا می‌آوردم و شراب نمی‌خورم و استماع موسیقی نمی‌کنم و ظروف طلا و نقره به کار نمی‌برم، برای این است که پیغمبر اکرم(ص) مرا از طرف خدا امر به نماز و روزه و حجّ کرده و نهی از شراب و موسیقی و استعمال ظرف طلا و نقره فرموده است، نه از آن جهت که به فلسفه‌ی احکام، پی‌برده و نفع و زیان آنها را شناخته‌ام که اگر پی به مصالح و مفاسد آنها نمی‌بردم، اطاعات نمی‌کردم. خیر! من چه به فواید و مضارّ آنها پی‌ببرم یا نبرم، مطیع فرمان خدا و رسولش خواهم بود.
البتّه می‌دانم که خداوند حکیم، تمام افعال و همه‌ی احکامش بر اساس حِکَم و مصالح عالیه است؛ لغو و عبث در ساحت قدس او راه ندارد و من هم بطور قطع، بر اثر امتثال فرمان خدا به مصالح آن احکام می‌رسم و از مفاسد در امان می‌مانم امّا ملاک کار من، درک آن مصالح و مفاسد نیست بلکه وظیفه‌ی من، محضاً بدست آوردن امر و نهی رسول خدا و سپس تسلیم گشتن و اطاعت نمودن اوامر و نواهی خداست و همین معنای «تعبّد و تدیّن» است که علاوه بر این‌که آدمی را طبعاً به فواید و منافع اعمال پسندیده، نائل می‌سازد و از مضارّ و مفاسد افعال ناپسند، مصون و محفوظ می‌دارد، عالی‌ترین بهره‌ای که این راه عاید انسان می‌شود، رضا و خشنودی خداست که سرمایه‌ی سعادت بی‌منتهاست و رضوان من الله اکبر.
 

خودآزمایی
 

1- به چه دلیل ما با داشتن نیروی عقل و فکر، خود را در اتّخاذ برنامه‌ی حیاتی و مقرّرات زندگی، محتاج به هدایت وحی و نبوّت می‌دانیم؟
2- آیا می‌توانیم به تمام مصالح و مفاسدی که خداوند حکیم می‌داند و بر اساس آن علم جعل احکام و تشریع شرایع می‌فرماید، پی‌ببریم؟
3- ملاک عمل به دستورات دینی چیست؟
دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت
آیت الله سید محمد ضیاءآبادی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: