پایگاه اطلاع رسانی دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت

فهرست مطالب- اخلاق اسلامی
سیاستمدار بودن امامان (ع) (۲)
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/ ۲۶

سیاستمدار بودن امامان (ع) (۲)

شیوه‌ی زندگی امام علی(ع) و روابط حضرت با مردم در دوران پنج ساله خلافتش، آمیخته به سیاست است. محور سیاست او این بود که براساس عدالت اسلامی رفتار کند و همه‌ی تدابیر در چارچوب مشروع اسلامی صورت گیرد؛ چنان که خطبه‌های تدابیر مفصّل حضرت در نهج‌البلاغه، هم‌چنین نامه‌های او بیانگر این مطلب است.
شرح دعای مکارم الاخلاق/ یقین و درجات آن
موضوع شماره ۸

شرح دعای مکارم الاخلاق/ یقین و درجات آن

هر یقینی حتماً علم هم محسوب می‌شود ولی این‌طور نیست که هر علمی لزوماً یقینی باشد. به همین جهت یقین همواره خالی از شکّ و تردید است ولی علم ممکن است دانشی باشد که با تردید همراه است.
سیاستمدار بودن امامان (ع) (۱)
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/ ۲۵

سیاستمدار بودن امامان (ع) (۱)

سیاست بر دو گونه است؛ پسندیده و ناپسند: سیاستی که در راه اجرای عدالت و ادای حقوق و رعایت ارزش‏های اخلاقی، به کار رَوَد، مثبت و پسندیده است، اما سیاستی که در راه ظلم و باطل و مفاسد و نیرنگ به کار رود، منفی و ناپسند است.
منابع علوم امامان(ع)
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/ ۲۴

منابع علوم امامان(ع)

امام باقر(ع) به جابر جُعفی فرمود: ای جابر! اگر ما از خود به مردم حدیث بیاموزیم، یا بر اساس رأی‌مان با آنان گفت‌‏وگو کنیم، از هلاک‌شدگان خواهیم بود، ولی ما بر اساس آثاری که از رسول خدا نزد ما است، گفت‌وگو می‌‏کنیم.
اهمیّت کار
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/ ۲۳

اهمیّت کار

یک جامعه برای رفع نیازمندی‌های خود نیاز به کارهای مختلف دارد. هر کاری که محصول مثبتی داشته باشد و معاش زندگی را تأمین کند مقدّس و در اسلام به‌عنوان کار مورد تمجید قرار گرفته است.
شرح دعای مکارم الاخلاق/ درجات ایمان
موضوع شماره ۷

شرح دعای مکارم الاخلاق/ درجات ایمان

مراتب ايمان آن‌قدر زياد است كه ميل به بی‌نهایت می‌کند، مثل يك پاره‌خطی که می‌توان آن را تا بی‌نهایت به اجزاى ريزترى تقسيم كرد. همه‌ی مؤمنین در یک درجه از ایمان قرار نداشته، برخی بالاتر و بعضی پائین تر از دیگری قرار دارند.
صرفه‌جویی
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/ ۲۲

صرفه‌جویی

اسراف تنها مربوط به غذا نیست، بلکه شامل هرگونه اتلاف و زیاده‌‏روی خواهد شد؛ مانند زیاده‌‏روی در پوشاک، زیاده‌‏روی در تهیّه‏‌ی وسایل زندگی، زیاده‌‏روی در توسعه‏‌ی خانه و نیازمندی‏‌های زندگی، زیاده‌‏روی در آرایش، زیاده‌‏روی در مصرف آب، برق، گاز، تلفن و...
شرح دعای مکارم الاخلاق/ کاهش و افزایش ایمان
موضوع شماره ۶

شرح دعای مکارم الاخلاق/ کاهش و افزایش ایمان

ایمان مجموعه‌ای از معارف قلبی(باورها) و اقرار و عمل طبق این معارف است، و چون معرفت و باور و به‌تبع آن اقرار و عمل، از مقوله‌ای است که می‌تواند کم یا زیاد شود، به همین جهت ایمان قابلیّت کاهش و یا افزایش را دارد.
خشنودی به رضای خدا
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/ ۲۱

خشنودی به رضای خدا

راضی به رضای خدا کسی است که از مولایش (خدا) ناخشنود نشود؛ خواه روزگار خوبی داشته باشد و خواه روزگار خوبی نداشته باشد و برای کارهای نیک امّا اندک خود خشنود نشود
شاد کردن مومنان
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/ ۲۰

شاد کردن مومنان

امام باقر(ع)فرمود: همانا خداوند متعال آن کس را که در میان جمعی شوخی کند دوست دارد؛ به شرطی که شوخی او آمیخته با فحش نباشد.
دوست‌یابی
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/ ۱۹

دوست‌یابی

امام سجّاد(ع) به فرزندانش فرمود: با صاحبان دین و معرفت هم‎نشین شوید. اگر چنین افرادی را نتوانستید بیابید، اُنس گرفتن به تنهایی بهتر و برای سلامتی دین انسان، شایسته‎تر است.
صبر و مقاومت
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/ ۱۸

صبر و مقاومت

واژه صبر و استقامت با تعبیرات گوناگون، در قرآن، بیش از صد بار تکرار شده است. این نشان می‎دهد که خصلت صبر از دیدگاه قرآن، از اهمیّت بالایی برخوردار است و قرآن تأکید خاصّی دارد که پیروانش دارای این خصلت باشند.
غیرت ناموسی
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/ ۱۷

غیرت ناموسی

همانا خداوند بسیار غیرتمند است و تمام غیرتمندان را دوست می‎دارد و از غیرت خداوند این است که انحرافات جنسی و ناموسی آشکار و پنهان را حرام کرده است.
حفظ سلامت بدن
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/۱۶

حفظ سلامت بدن

امامان(ع) بدون استثنا از هرگونه عاملی که موجب بیماری می‎شد، پرهیز می‎کردند و به پیروان خود دستور می‎دادند از آن‎ها پرهیز نمایند.
شرح دعای مکارم الاخلاق/ فضیلت صلوات
موضوع شماره ۵

شرح دعای مکارم الاخلاق/ فضیلت صلوات

امام باقر علیه السّلام می فرمایند: «أَثْقَلُ‏ مَا يُوضَعُ‏ فِي‏ الْمِيزَانِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الصَّلَاةُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ». سنگین ترین چیزی که روز قیامت در ترازوی اعمال قرار داده می شود صلوات بر محمّد و اهل بیتش (صلوات الله علیهم اجمعین) می باشد.
شرح دعای مکارم الاخلاق/ آغاز دعا با صلوات
موضوع شماره ۴

شرح دعای مکارم الاخلاق/ آغاز دعا با صلوات

امام سجّاد علیه السّلام در قالب دعا و مناجات با حضرت حقّ، به شکل بسیار نرم و نامحسوس، اقیانوسی از معارف را به قلب شخص دعا کننده منتقل می کنند. مناجات بیستم از این کتاب شریف، دعای مکارم الاخلاق است که مجموعه ای از معارف اخلاقی است که دانستن، رعایت نمودن و مداومت بر آن، بی تردید باعث تعالی اخلاق انسان مؤمن و کمال او خواهد شد.
زیبائی و آراستگی ظاهر
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/۱۵

زیبائی و آراستگی ظاهر

مسلمانان باید لباس‎های پاک و مرتّب و تمیز بپوشند و موهای خود را شانه بزنند و این نعمت‎ها را هرگز بر خود حرام نکنند، بلکه از آن به نحو احسن بهره‎برداری نمایند.
شرح دعای مکارم الاخلاق/ تغییرپذیری اخلاق
موضوع شماره ۳

شرح دعای مکارم الاخلاق/ تغییرپذیری اخلاق

برخی برای فرار از اصلاح اخلاق رذیله‌ی خود می‌گویند: «نمی‌شود اخلاق را تغییر داد»، ولی این ادّعا حداقلّ با پنج دلیل مردود است و نتیجتاً ثابت می‌شود که اخلاق انسان قابلیّت تغییر را دارد.
وقت شناسی
آموزه‌های اخلاقی و رفتاری امامان شیعه(ع)/۱۴

وقت شناسی

گوهر گران‎بهای وقت، بسیار عزیز است و عزیزتر از آن، چیزی نیست. بنابراین، باید آن را شناخت و از آن قدردانی کرد و از هرگونه اموری که موجب اتلاف وقت می‎شود؛ مانند سرگرمی‎های بیهوده، پرداختن به امور بی‎فایده، اشتغال به کار مهم در صورت بودن اَهَم (مهم‎تر)، همنشینی با دوستان ناباب، بی‎نظمی در کار و امور دیگر خودداری نمود.
شرح دعای مکارم الاخلاق/ حُسن خُلق و سوء خُلق
موضوه شماره ۲

شرح دعای مکارم الاخلاق/ حُسن خُلق و سوء خُلق

انسان با سر سپردن و اطاعت از دستورات خداوند که از طریق کتب آسمانی و انبیائش برای بشر فرستاده است، نفس خود را از آلودگی های شیطانی و اخلاق ذمیمه پیراسته نموده و در مسیر عبودیّت و بندگی خدای متعال موفّق و سعادتمند خواهد شد.