پایگاه اطلاع رسانی دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت

فهرست مطالب- چند رسانه‌ای
بهترین وداع با ماه رمضان | دعای چهل و پنجم صحیفه سجادیه
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه بیست و چهارم

بهترین وداع با ماه رمضان | دعای چهل و پنجم صحیفه سجادیه

بهترین وداع با ماه رمضان وداعی است که امام زین‌العابدین(ع) در دعای چهل و پنجم صحیفه سجادیه مطرح کرده‌اند که توصیه می‌کنم عزیزان شب آخر ماه، این دعا را بخوانند. امام سجاد(ع) می‌فرماید: پروردگارا تو کسی هستی که برای بندگانت یک دری به سوی عفو خودت باز کردی و اسمش را توبه گذاشتی. خدایا عنایتی بفرما که وقتی ما را از این ماه بیرون می‌آوری ما را از گناهان بیرون کنی. اکنون ما با ماه رمضان همانند کسی وداع می‌کنیم که جدایی او بر ما دشوار است و رفتنش برای ما غم‌انگیز و وحشتناک است.
زمان و چگونگی وداع با ماه رمضان
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه بیست و سوم

زمان و چگونگی وداع با ماه رمضان

یکی از مسایلی که از نظر ائمه معصومین(ع) نسبت به ماه رمضان بسیار اهمیت دارد، وداع با این ماه مبارک است. وداع با ماه رمضان یعنی چه؟ زمان وداع چه وقت است؟ وداع ماه رمضان در آخرین شب این ماه باید انجام گیرد. اگر احتمال بدهیم که ماه ۲۹ روزه است باید در دو شب آخر، وداع کنیم. باید از خداوند بخواهیم که این ماه رمضان را آخرین ماه رمضان ما قرار ندهد و دعاهای مخصوص را بخوانیم.
آیا اصل بر سخن گفتن است یا سخن نگفتن؟| نظر قرآن و پیامبر(ص) چیست؟
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه بیست و دوم

آیا اصل بر سخن گفتن است یا سخن نگفتن؟| نظر قرآن و پیامبر(ص) چیست؟

آیا اصل بر این است که انسان سخن بگوید مگر سخن نادرست یا برعکس، اصل بر این است که انسان سخن نگوید مگر سخن درست؟ از نظر قرآن کریم چگونه است؟بر اساس فرمایش پیامبر(ص) نتیجه می‌گیریم که شق دوم درست است، یعنی اصل بر این است که انسان سخن نگوید مگر در موارد ضروری و بیان سخن درست. پیامبر(ص) فرمود: دستت را باز نکن مگر به سوی خیر و با زبانت سخنی نگو مگر سخن درست و معروف.
اهمیت زبان و سخن گفتن| زبان چگونه باعث اصلاح اعمال و آمرزش گناهان می‌شود؟
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه بیست و یکم

اهمیت زبان و سخن گفتن| زبان چگونه باعث اصلاح اعمال و آمرزش گناهان می‌شود؟

درباره اهمیت زبان و سخن گفتن، خداوند در آیه ۷۰ سوره احزاب می‌فرماید: یا اَیُّهَا الَّذینَ ءامَنُوا اِتَّقُوا اللهَ وَ قولوا قَولًا سَدیدًا * یُصلِح لَکُم اَعمالَکُم وَ یَغفِرلَکُم ذُنوبَکُم. ای کسانی که ایمان آورده‌اید تقوا پیشه کنید و سخن سدید بگویید. یعنی سخنتان همچون سد، محکم و خلل‌ناپذیر و موافق حق باشد تا جلوی امواج فساد و باطل را بگیرد. اگر این‌چنین شد اعمال شما اصلاح و گناهانتان بخشیده می‌شود. تقوا پایه اصلاح زبان و سرچشمه گفتار حق است و گفتار حق، یکی از عوامل موثر در اصلاح اعمال و آمرزش گناهان است.
چه زمانی مجاز به دروغگویی هستیم؟ | دروغ مصلحتی چیست؟
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه بیستم

چه زمانی مجاز به دروغگویی هستیم؟ | دروغ مصلحتی چیست؟

امام صادق(ع) برای این که جان زراره بن اعین، یکی از اصحابش را نجات دهد، نزد ماموران خلیفه عباسی پشت سر زراره بدگویی کرد و عیوبی را به وی نسبت داد. بعدا امام صادق به زراره گفت که من اگر عیوبی پشت سر تو بیان کردم به خاطر این بود که آن‌ها به رابطه ما پی نبرند و جان تو حفظ شود. در واقع در چنین موقعیتی و برای حفظ جان یک نفر، دروغ مصلحتی مجاز است. مورد دیگری که دروغگویی از نظر شارع مقدس، جایز است وقتی است که دو مومن با هم قهر باشند و ما برای صلح و آشتی بین آن‌ها ناچار شویم دروغ بگوییم که مثلا فلانی ذکر خیر شما را می‌کرد و می‌گفت از قهر با شما ناراحت است و دنبال فرصتی برای آشتی می‌گردد و ...
غیبت؛ یکی از آفات زبان و گناهان بزرگ
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه نوزدهم

غیبت؛ یکی از آفات زبان و گناهان بزرگ

غیبت یعنی چه؟ مرحوم نراقی، استاد بزرگ علم اخلاق در تعریف غیبت می‌گوید: غیبت آن است که انسان یاد کند از فردی با مطلبی که اگر او بشنود ناراحت می‌شود. پیامبر(ص) فرمود: غیبت یعنی یاد کردن تو از برادرت به وسیله چیزی و نقل کردن چیزی که او دوست ندارد. یکی پرسید: یا رسول الله اگر آنچه ما پشت سر برادر مومن خود می‌گوییم، واقعیت داشته باشد آیا این هم اشکال دارد؟ پیامبر فرمود: اگر آنچه تو در مورد او گفتی واقعا در او وجود داشته باشد، غیبت است اما اگر واقعیت نداشته باشد، بهتان است.
شأن و جایگاه حضرت علی(ع) در قرآن
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه هجدهم (ویژه شب قدر)

شأن و جایگاه حضرت علی(ع) در قرآن

دو آیه در قرآن در شأن حضرت علی(ع) است؛ یکی آیه تطهیر و دیگری آیه مباهله. بر اساس آیه تطهیر، عصمت چهارده معصوم(ع) در سطح و مرحله بالایی است. انبیا هم معصوم بودند اما گاهی ترک اولی داشتند، ولی ترک اولی در مورد حضرت علی و سایر ائمه امکان ندارد. بر اساس آیه مباهله، امیرالمومنین خودِ پیامبر است، یعنی هر چه پیامبر دارد آن حضرت هم دارد جز نبوت. پیامبر و علی(ع) در همه فضایل شریک هستند چون علی، جانِ پیامبر است.
داناترین مردم پس از پیامبر(ع) | چرا حضرت علی(ع) اعلم الناس است؟
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه هفدهم (ویژه شب قدر)

داناترین مردم پس از پیامبر(ع) | چرا حضرت علی(ع) اعلم الناس است؟

یکی از ویژگی‌های خاص حضرت علی(ع)، اعلمیت است. یعنی داناتر بودن نسبت به همه مردم بعد از پیامبر(ص). چرا حضرت علی(ع) اعلم الناس بودند؟ زیرا ملازم و همراه پیامبر بودند و آنچه را لازم بوده از پیامبر آموختند. حضرت علی می‌فرماید: خداوند از آن روزی که پیامبر را از شیر گرفتند اعظم فرشتگانش را همراه پیامبر کرد که راه خوبی‌ها و محاسن اخلاق را به پیامبر می‌آموخت. شب و روز همراه حضرت بود و من هم مثل کودکی که دنبال مادرش می دود، دنبال پیامبر می دویدم.
برخی از فضایل حضرت امیرالمومنین علی(ع)
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه شانزدهم (ویژه شب قدر)

برخی از فضایل حضرت امیرالمومنین علی(ع)

حضرت امیرالمومنین(ع)، جمع اضداد بود. آن حضرت صفاتی دارد که همزمان در یک انسان جمع نمی‌شود. به قول صفی الدین حلّی، حضرت علی هم زاهد(بی اعتنا به دنیا) و هم حاکم(مسلط بر همه دنیای خودش) بود. هم حلیم(بردبار) و هم شجاع بود. هم فقیر و هم جواد(بخشنده) بود. آن حضرت صفاتی دارد که آن‌قدر لطیف است که نسیم سحری را خجلت زده می‌کند و نیز برخی صفاتش به گونه‌ای است که سنگ را آب می‌کند.
ارزش و اهمیت دعا
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه پانزدهم (ویژه شب قدر)

ارزش و اهمیت دعا

باید توجه داشته باشیم که دعا برای همه اوقات است نه فقط برای وقتی که دچار گرفتاری می‌شویم. امیرالمومنین(ع) می‌فرماید: «انسانی که گرفتار بلای شدید شده، نیازش به دعا بیشتر از آن کسی که گرفتاری ندارد، نیست». معصومین(ع) دعا را سلاح مومن بیان کرده‌اند. پیامبر(ص) فرمود: «آیا من شما را راهنمایی نکنم به یک اسلحه‌ای که شما را از دشمنانتان نجات دهد و روزی‌های شما را فراوان کند؟ خدایتان را شب و روز بخوانید و همه چیز را از او بخواهید زیرا اسلحه مومن، دعاست».
اهمیت و عظمت شب قدر| معنا و راز مخفی بودن شب قدر چیست؟
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه چهاردهم (ویژه شب قدر)

اهمیت و عظمت شب قدر| معنا و راز مخفی بودن شب قدر چیست؟

مهم‌ترین ارزش لیله‌القدر این است که زمان نزول قرآن است. معنای شب قدر چیست؟ قدر به معنی منزلت است، پس به یک معنا شب قدر یعنی شب پربرکت که منزلتش بالاست، ولی عمده مفسرین فرموده‌اند قدر در اینجا به معنی تقدیر است، یعنی شب تقدیر مقدرات کل بشر. شب قدر یعنی شب تقدیر و اندازه‌گیری نعمت‌ها و مواهب الهی و آنچه که از سوی پروردگار به کل بشر می‌رسد، اما شب قدر، کدام شب است؟ علت مخفی بودن شب قدر چیست؟
اهمیت و چرایی صلح حضرت امام حسن(ع)
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه سیزدهم (ویژه ولادت امام حسن علیه‌السلام)

اهمیت و چرایی صلح حضرت امام حسن(ع)

گاهی در ذهن برخی افراد این شبهه وجود دارد که چرا امام حسن(ع) صلح کردند اما امام حسین(ع) جنگیدند؟ امام حسن(ع) مانند امیرالمومنین(ع) اقدام کردند و چون شرایط برای قیام فراهم نبود، از حکومت کناره‌گیری و صبر کردند. موقعیت امام مجتبی به‌گونه‌ای بود که یار و یاوری برای قیام نداشتند و در چنین وضعیتی امام حسن بهترین سیاست را پیاده کردند تا در وقت مناسب قیام کنند که با شهادت آن حضرت این ماموریت به امام حسین واگذار شد.
عظمت و ماموریت خاص امام حسن(ع)
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه دوازدهم (ویژه ولادت امام حسن علیه‌السلام)

عظمت و ماموریت خاص امام حسن(ع)

امام باقر(ع) به سُدیر گفت: «آن علمی که پیامبر(ص) نزد علی بن ابیطالب(ع) گذاشتند، هر کس آن را بداند و بشناسد، مومن است و هر کس منکر شود کافر است. بعد از امیرالمومنین آن علم در پیشگاه امام حسن است». سدیر پرسید: امام حسن چگونه دارای این مقام است در حالی که آن حضرت حکومت را به معاویه واگذار کرد؟
امام حسن(ع)؛ معدن علم پروردگار
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه یازدهم (ویژه ولادت امام حسن علیه‌السلام)

امام حسن(ع)؛ معدن علم پروردگار

آیا امام حسین(ع) برتر و بافضیلت‌تر از امام حسن(ع) بود؟| رد یک اتهام درباره امام حسن(ع)| برخی خیال می‌کنند امام حسین(ع) به دلیل نحوه قیام و مبارزه‌شان، برتر از امام حسن(ع) هستند در حالی که این اعتقاد، غلط است و هر کدام از این دو امام، ماموریت بزرگی داشتند که اگر آن ماموریت انجام نمی‌شد مکتب مقدس اهل بیت، نُزج و قدرت پیدا نمی‌کرد. خداوند می‌فرماید من حسن را بعد از پدرش، معدن علم خودم قرار دادم.
تعبیر قرآن و پیامبر(ص) درباره دروغ
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه دهم

تعبیر قرآن و پیامبر(ص) درباره دروغ

خداوند می‌فرماید: فقط و فقط کسی دروغ می‌گوید که ایمان ندارد. هم‌چنین می‌فرماید دروغ، نفاق را به‌وجود می‌آورد. پیامبر(ص) هم دروغ را خیانت بزرگ می‌داند و می‌فرماید: خیانت بزرگی است که برادر دینی‌ات خیال کند تو راست می‌گویی اما در واقع دروغ گفته باشی. آدم دروغگو به تعبیر قرآن ایمان ندارد و منافق است و به تعبیر پیامبر، خائن است.
چه کسانی دروغ می‌گویند؟
سخنرانی آیت الله تهرانی در ماه رمضان| جلسه نهم

چه کسانی دروغ می‌گویند؟

خداوند می‌فرماید: إِنَّمَا يَفْتَرِي الْكَذِبَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ ... همانا کسانی دروغ را می‌سازند و می‌گویند که ایمان ندارند. قرآن نفی ایمان می‌کند از دروغگو. آیا می‌ارزد ما با یک دروغ گفتن بی‌ایمان شویم؟ مرحوم طبرسی، صاحب مجمع البیان در تفسیر این آیه می‌فرماید: «فقط و فقط دروغ را می‌سازند آنهایی که دلایل وجودی پروردگار را تصدیق نمی‌کنند و خدا را قبول ندارند». ایمان به خدا، جلوی دروغگویی را می‌گیرد.