پایگاه اطلاع رسانی دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت

فهرست مطالب- آموزه‌های صحیفه سجادیه
تواضع
شرح دعای مکارم‌الاخلاق| ۷۲

تواضع

ضدّ صفت کبر، تواضع است و آن عبارت است از شکسته نفسی، که نگذارد آدمی خود را بالاتر از دیگری بیند. و لازمه ی آن کردار و گفتار چندی است که دلالت بر تعظیم دیگران و اکرام ایشان می کند...
ضرورت همراهی عزت با تواضع
شرح دعای مکارم‌الاخلاق| ۷۱

ضرورت همراهی عزت با تواضع

زیباترین تواضع آن است که به هنگام بلند مرتبگی برای انسان حاصل شود وگرنه در زمان کوچکی و وقتی که در میان مردم از جایگاه بالایی برخوردار نباشد، تواضع کردن چندان هنر نیست و قیمتی ندارد، چنان که بهترین عفو و گذشت در زمانی حاصل می‌شود که فرد قدرت بر انتقام داشته باشد.
پرهیز از فخر و مباهات به خود
شرح دعای مکارم‌الاخلاق| ۷۰

پرهیز از فخر و مباهات به خود

بدانيد زندگى دنيا تنها بازى و سرگرمى و تجمّل پرستى و فخرفروشى در ميان شما و افزون طلبى در اموال و فرزندان است، همانند بارانى كه محصولش كشاورزان را در شگفتى فرو مى ‏برد، سپس خشك مى ‏شود به گونه ‏اى كه آن را زردرنگ مى ‏بينى سپس تبديل به كاه مى ‏شود!
کمک خواستن از خدا
شرح دعای مکارم‌الاخلاق| ۶۹

کمک خواستن از خدا

لازمه‌ی توکّل بر خدا این است که بنده در مسیر اطاعت حضرت حق قدم بردارد و در این طریق از او مدد بخواهد. لذا در آیات متعدّدی از قرآن کریم، راه خروج از مشکلات، آسان شدن امور و پیدا کردن مسیر درست، مشروط به تحصیل تقوا شده است.
معالی اخلاق
شرح دعای مکارم‌الاخلاق| ۶۸

معالی اخلاق

معنای ترکیب اضافی «معالی الاخلاق» چنین می‌شود: «خُلق و خوی های شریف و رفیع». به بیان دیگر امام علیه السّلام در این دعا نه تنها از خداوند متعال تقاضا می‌کنند که به ایشان اخلاق نیکو عنایت کرده و طبیعتاً از اخلاق بد و ناپسند دورشان سازد، بلکه از پروردگار متعال درجات شریف و رفیع اخلاق نیکو را درخواست می‌نمایند.
اهل بیت(ع)؛ الگوی انفاق
شرح دعای مکارم‌الاخلاق| ۶۷

اهل بیت(ع)؛ الگوی انفاق

در برابر انفاق و تصدّقی که با آلودگی های منّت و آزار و ریا، باطل و نابود می شود، انفاقی قرار دارد که تنها مقصود آن کسب رضای پروردگار متعال است و این مهمّ حاصل نمی گردد مگر از کسی که دلی سرشار از ایمان به خدای متعال داشته باشد.
نابودی خیرات با منّت گذاشتن| راه درمان منت گذاشتن چیست؟
شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۶)

نابودی خیرات با منّت گذاشتن| راه درمان منت گذاشتن چیست؟

قرآن کریم در سوره‌ی بقره آیه‌ی 264 مى ‏فرمايد: اى كسانى كه ايمان آورده‏ ايد! بخشش هاى خود را با منّت و آزار باطل نسازيد: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى‏».
شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۵)| اسباب خیر(۳)

شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۵)| اسباب خیر(۳)

در دین مبین اسلام، همان قدر که مسئله‌ی ولایت حیاتی و تعیین کننده است، مسئله‌ی برائت نیز مهمّ و بنیادی است. آثار و نشانه های برائت در آیات فراوان قرآن و روایات ائمّه‌ی اطهار علیهم السّلام و سیره‌ی عملی ایشان روشن تر از آن است که نیاز به برهان و دلیل داشته باشد.
شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۴)| اسباب خیر(۲)

شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۴)| اسباب خیر(۲)

در دین مبین اسلام عقل از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. عقل یکی از ارزشمندترین مخلوقات خداست که پس از آفرینشش خداوند متعال آن را به عنوان محبوب‌ترین مخلوقات خود و ملاک ثواب و عقاب معرّفی نمود.
نکات مهم اعتقادی، اخلاقی و عرفانی در صحیفه سجادیه(۴)| ذکر خدا
آموزه‌های اعتقادی و عبادی از نگاه صحیفه سجادیه| ۳۵

نکات مهم اعتقادی، اخلاقی و عرفانی در صحیفه سجادیه(۴)| ذکر خدا

یکی از عبادات بسیار مهم ذکر خدا است و اصولاً روح همه عبادات چه نماز و چه غیر آن، ذکر خدا است. اقوال نماز، افعال نماز، مقدمات نماز، تعقیبات نماز همه و همه در واقع یاد خدا را در دل انسان‌ها زنده می‌کند.
شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۳)| اسباب خیر(۱)

شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۳)| اسباب خیر(۱)

برای آن که اهل خیر شویم باید ابتدا اسباب خیر را فراهم کنیم، به این معنا که یک سری اموری در عالَم هستند که خداوند تبارک و تعالی آن ها را زمینه ساز نزول خیرات قرار داده است.
نکات مهم اعتقادی، اخلاقی و عرفانی در صحیفه سجادیه(۳)| دعا و نیایش
آموزه‌های اعتقادی و عبادی از نگاه صحیفه سجادیه| ۳۴

نکات مهم اعتقادی، اخلاقی و عرفانی در صحیفه سجادیه(۳)| دعا و نیایش

دعا و نیایش و مناجات با خدا، یکی از مظاهر عالی عبادت است، به ‌ویژه اگر با آداب و شناخت و اخلاص و سوز دل همراه باشد، عبادت را کامل‌تر می‌کند. پیامبر اکرم(ص) فرمود: «الدُّعاءُ أفضَلُ العِبادَةِ؛ دعا و نیایش برترین عبادت است.»
شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۲)| اهتمام به امور مسلمین

شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۲)| اهتمام به امور مسلمین

اگر خیرات پروردگار نباشد، هیچ موجودی وجود نخواهد داشت و هیچ جانداری زنده نخواهد ماند. اگر سال هاست که شاهد حیات و هستی در کائنات هستیم، همه نشان از افاضه ی خیرات خداوند دارد.
نکات مهم اعتقادی، اخلاقی و عرفانی در صحیفه سجادیه(۲)| حمد و شکر الهی
آموزه‌های اعتقادی و عبادی از نگاه صحیفه سجادیه| ۳۳

نکات مهم اعتقادی، اخلاقی و عرفانی در صحیفه سجادیه(۲)| حمد و شکر الهی

معنی شکر آن است که نعمت الهی را تصویر نموده و آن را آشکار سازیم. شکر معنی گسترده‌ای دارد و دارای مراحلی است. شکر در برابر خدا آن است که انسان نهایت خضوع را در پیشگاه او بنماید و از هرگونه مخالفت با فرمان او بپرهیزد.
شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۱)| امداد الهی در تشخیص خیر و شر

شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۱)| امداد الهی در تشخیص خیر و شر

گرايش به «خير (نيكى)» و نفرت از «شر (بدى)»، فطرى است و فطرت هاى پاك و سالم، از انجام دادن كارهاى خير احساس آرامش مى كنند، آلودگى را بر نمى تابند و از گناه روي گردان اند.
نکات مهم اعتقادی، اخلاقی و عرفانی در صحیفه سجادیه(۱)| بحثی پیرامون عبادات
آموزه‌های اعتقادی و عبادی از نگاه صحیفه سجادیه| ۳۲

نکات مهم اعتقادی، اخلاقی و عرفانی در صحیفه سجادیه(۱)| بحثی پیرامون عبادات

خاصیّت عبد بودن انسان و مخلوق بودن او در برابر خالق عظیم، خداوند متعال، اقتضا می‌کند که همواره با او رابطه نیک و عمیق و تنگاتنگ داشته باشیم. این رابطه به ‌صورت‌های مختلف تحقّق می‌یابد که برترین آن‌ها همان عبادات اسلامی، نیایش‌ها و دعاها است.
شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۰)| مفهوم شناسی «خَیر»

شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۶۰)| مفهوم شناسی «خَیر»

کلمه ی خیر در آیات و روایات با چند کلمه ی دیگر اشتراک معنوی دارد و دانستن این حقیقت دایره و وسعت مفهوم این کلمه را آشکار می سازد. خداوند متعال در قرآن کریم کلمه ی «خیر» را هم معنا و مترادف کلمه ی «معروف» قرار داده است.
آموزه‌های تربیتی از نگاه صحیفه سجادیه(۱۵)| ترس از مقام خدا
آموزه‌های اعتقادی و عبادی از نگاه صحیفه سجادیه| ۳۱

آموزه‌های تربیتی از نگاه صحیفه سجادیه(۱۵)| ترس از مقام خدا

یکی از خصال آموزنده که از آموزه‌های تربیتی اسلام بوده، نقش به سزایی در مراقبت و پرهیز از گناه دارد و موجب کنترل و بازدارندگی است، خوف و ترس از مقام خدا است که به معنی ترس از کیفر گناه و عذاب الهی است. این صفت در حدّ و مرز خود، در برابر رجاء و امید، قرار گرفته است.
آموزه‌های تربیتی از نگاه صحیفه سجادیه(۱۴)| راضی شدن به رضای الهی
آموزه‌های اعتقادی و عبادی از نگاه صحیفه سجادیه| ۳۰

آموزه‌های تربیتی از نگاه صحیفه سجادیه(۱۴)| راضی شدن به رضای الهی

یکی از آموزه‌های تربیتی که نقش به سزایی در خودسازی و پرورش روح دارد و چراغی تابان بر سر راه انسان به ‌سوی کمالات است، راضی شدن به رضای الهی و کسب خشنودی خداوند در همه عرصه‌ها است؛ با توجّه به این که یکی از اهداف مهم احکام و دستورهای الهی، تحصیل خشنودی الهی می‌باشد.
شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۵۹)| درمان عُجب(۳)

شرح دعای مکارم‌الاخلاق (۵۹)| درمان عُجب(۳)

باید دانست و به یاد آورد که تمام رياست ها و منصب های دنیوی در معرض فنا است، و برای تشنگان آن مايه‌ی خسران و وبال است. تا چشم بر هم مى‌‏زنى بايد رياست و مقام را ترك نمود و در خانه‌ی گور تنها و ذليل بر روى خاك خوابيد.