امر به معروف و نهی از منکر

شیوه رازداری و افشاگری
امر به معروف و نهی از منکر| ۶۵

شیوه رازداری و افشاگری

در فرهنگ اسلامی، همان طور که جان و مال و ناموس مردم محترم است و هیچ کس حق مزاحمت و تجاوز نسبت به این حقوق را ندارد، آبروی اجتماعی مردم نیز دارای احترام و اهمیت است و اسلام به هیچ فردی اجازه نمی دهد که آبروی اجتماعی فرد دیگری را مورد تعرض قرار دهد و با عیب جویی و بدگویی و یا حتی با بیان اعمال زشت وی، آبروی او را بریزد.
شیوه اعراض و تحریم در سیره معصومین (ع)
امر به معروف و نهی از منکر| ۶۴

شیوه اعراض و تحریم در سیره معصومین (ع)

گاهی قطع رابطه موقت نیز برای اصلاح گناهکاران، کافی نیست؛ بلکه برای اصلاح آنان و جلوگیری از افسادشان و یا برای درس گرفتن دیگران، نیاز به قطع رابطه کامل و مستمر است. اهمیت این شیوه در فریضه امر به معروف و نهی از منکر وقتی روشن تر می شود که بدانیم با وجود این که اسلام به برقراری روابط اجتماعی، به ویژه روابط خانوادگی، بسیار اهمیت داده.
شیوه اعراض و تحریم در امر به معروف
امر به معروف و نهی از منکر| ۶۳

شیوه اعراض و تحریم در امر به معروف

انسان موجودی اجتماعی است و بر این اساس از درون خویش، نیاز به ارتباط با دیگران را به خوبی احساس می کند و در می یابد. کم تر فردی را می توان یافت که بتواند بریده از تمامی هم نوعان خویش زندگی کند و اگر گاهی این گونه افراد نادری پیدا شوند، در بسیاری از موارد از بیماری روانی رنج می برند و نیاز به معالجه دارند.
شیوه تکریم شخصیت در امر به معروف | سیره اهل بیت (ع) در حفظ کرامت خطاکاران
امر به معروف و نهی از منکر| ۶۲

شیوه تکریم شخصیت در امر به معروف | سیره اهل بیت (ع) در حفظ کرامت خطاکاران

احترام و تکریم شخصیت ﺁدمی از اصولی است که در فرآیند امر به معروف و نهی از منکر، باید رعایت شود؛ زیرا انسان، نیازمند این است که دیگران برایش قدر و منزلتی قائل باشند و خودش را با قدر و قیمت ببیند و در برخورد با قدردانی دیگران، این احساس را به دست ﺁورد که دارای ارزشی است که در فراز و نشیب زندگی برایش سودمند است.
اصالة الصحّة و پرهیز از سوءظنّ
امر به معروف و نهی از منکر| ۶۱

اصالة الصحّة و پرهیز از سوءظنّ

تغافل از خطای دیگران در برخی از موارد می تواند راهکار مناسبی برای اقامه معروف و ترک منکر باشد، به طوری که گاهی عدم تغافل حتّی می تواند نتیجه معکوسی از خود به جای بگذارد.
شیوه تغافل؛ یکی از شیوه‌های اقامه معروف و ترک منکر
امر به معروف و نهی از منکر| ۶۰

شیوه تغافل؛ یکی از شیوه‌های اقامه معروف و ترک منکر

نادیده انگاری برخی از لغزش ها و گناهان، سبب می شود که شخص گناهکار، جری و جسور نشود و نیز قبح گناه از بین نرود. این شیوه، در جایی که گناه از نظر شرع، قبح کم تری دارد (گناه صغیره) و گناهکار تلاش کرده که دیگران متوجه گناه او نشوند، اهمیت بیش تری دارد.
شدّت و خشونت در امر به معروف و نهی از منکر
امر به معروف و نهی از منکر| ۵۹

شدّت و خشونت در امر به معروف و نهی از منکر

گاهی برای دفع منکر و از بین بردن ﺁن و تربیت مجرم، نیاز به برخورد شدید است. در این جاست که مهربانی و اظهار عواطف و احساسات بی جا، بی اعتنایی به دستورات الهی است و نشان دهنده برگزیدن هوای نفس، بر حکم خداست.
مدارا
امر به معروف و نهی از منکر| ۵۸

مدارا

اسلام در مقابل افراد خطاکار و مجرم، اصل اولیه را مدارا و نرمش و محبت می داند؛ ولی نه در حدی که از این عطوفت و مدارای اسلامی، سوء استفاده شود؛ بلکه با در نظر گرفتن مصلحت فرد و جامعه، آنجا که نیاز به شدت و خشونت است، از اعمال خشونت، پرهیز نکرده، گاهی آن را لازم و ضروری می شمرد...
بخشش و گذشت
امر به معروف و نهی از منکر| ۵۷

بخشش و گذشت

گاهی می توان به وسیله چشم پوشی از خطاها و بخشیدن مجرمان، آن ها را اصلاح کرد و آنان که همیشه در پی انتقام جویی و ضربه زدن به افراد خطاکارند، در برخی موارد راه به جایی نبرده، نتیجه معکوس می گیرند.
اعلام عمومی و تحریک عواطف
امر به معروف و نهی از منکر| ۵۶

اعلام عمومی و تحریک عواطف

یکی از شیوه های مهم امر و نهی، اعلام عمومی است. در این شیوه، مخاطب خاصی مورد نظر نیست، بلکه با استفاده از وسایل ارتباط جمعی و اجتماعات مذهبی و یا ملی و حتی فریاد کشیدن و اعلام کردن معروف ها و منکرات در کوچه و بازار، همگان به گردن نهادن به معروف ها و ترک کردن منکرات، دعوت می شوند.
استفاده از هنر برای امر به معروف و نهی از منکر
امر به معروف و نهی از منکر| ۵۵

استفاده از هنر برای امر به معروف و نهی از منکر

آنان که در پی امر به معروف و نهی از منکرند، باید بدانند که هدف از امر به معروف و نهی از منکر، تنها ادای یک تکلیف و بیان یک سخن به هر صورت و به هر شکل نیست؛ بلکه، هدف از بین بردن منکر و ایجاد معروف است. پس باید این سخن و پیام را در لفافه ای از هنر پیچید...
دعوت به عبرت آموزی
امر به معروف و نهی از منکر| ۵۴

دعوت به عبرت آموزی

قرآن و روایات پر است از داستان ها و سرگذشت اقوام و اشخاصی که به خاطر ارتکاب معاصی دچار تبعات بدی شدند و یا به جهت اطاعت از فرامین حق تعالی به درجات و مقامات شایسته ای نائل گردیدند.
امر و نهی به شیوه پرسش و پاسخ
امر به معروف و نهی از منکر| ۵۳

امر و نهی به شیوه پرسش و پاسخ

شیوه پرسش و پاسخ موجب افزایش درک و معرفت مخاطب به ارزش ها و منکرات می شود. این شیوه را در آیات و روایات متعددی می توان یافت. گاهی پرسش و پاسخ، بیدارسازی وجدان را در پی دارد و خداوند با طرح موضوع وجدان پذیر و غیر قابل انکار مانند مرگ و حیات و ...، مخاطب را به دوری از گناه وا می دارد.
تشویق و تنبیه
امر به معروف و نهی از منکر| ۵۲

تشویق و تنبیه

گاهی برخی از تشویق ها به خاطر این که تناسبی با عمل فرد نداشته و یا در وقت مناسب خود انجام نشده، باعث تحقیر و تخریب شخصیت فرد و ایجاد عقده و کینه در او شده است، که همین امر می تواند لطمات جدی به روان و شخصیت فرد وارد سازد و آثار مخرّبی در پی داشته باشد.
امر و نهی به شیوه غیر حساسیت‌زا
امر به معروف و نهی از منکر| ۵۱

امر و نهی به شیوه غیر حساسیت‌زا

آمرین به معروف و ناهیان از منکر باید توجّه داشته باشند که از هر شیوه ای برای انجام این فریضه استفاده می کنند، نباید آن شیوه حساسیت‌زا باشد یعنی به گونه ای نباشد که فرد خاطی را عصبانی کرده، یا موجب تحقیر او شود، و یا به هر نحوی باعث رنجش خاطر و آزار او گردد.
شیوه‌های امر به معروف و نهی از منکر
امر به معروف و نهی از منکر| ۵۰

شیوه‌های امر به معروف و نهی از منکر

در همان زمان، موقعیت امیر مؤمنان علیه السّلام با ابوذر کاملاً متفاوت بود که وظیفه دیگری را می ‌طلبید. البته امام علی علیه السلام، به صورت ‏های کلی و خصوصی، انتقادهایی را مطرح می ‏کردند اما نه آن‌ گونه که ابوذر عمل می ‌کرد؛ چراکه موقعیت ایشان با ابوذر متفاوت بود.
ضرورت توجّه به شیوه‌های امر به معروف و نهی از منکر
امر به معروف و نهی از منکر| ۴۹

ضرورت توجّه به شیوه‌های امر به معروف و نهی از منکر

گروهی دیگر از واجبات هستند که در آن ها تنها رسیدن به یک هدف، مورد نظر و مقصود خداوند متعال است و برای رسیدن به این هدف، اگر چه فرامین و دستوراتی داده شده، امّا شیوه و روش رسیدن به آن هدف متعالی، به خود انسان واگذار شده است.
احکام انکار عملی در امر به معروف
امر به معروف و نهی از منکر| ۴۸

احکام انکار عملی در امر به معروف

اگر دفع منكر به وقوع ضررى بر فاعل منجر شود ‌مانند شكستن كاسه یا چاقوى او به طورى كه از لوازم دفع منكر باشد، بعید نیست ضامن نباشد. ولى اگر ضررى از ناحیه مرتكب گناه، بر آمر و ناهى برسد (هم) ضامن و (هم) معصیت كار است.
ارتباط امر به معروف و نهی از منکر با جهاد
امر به معروف و نهی از منکر| ۴۷

ارتباط امر به معروف و نهی از منکر با جهاد

خداوند متعال در آیات متعدّدی از قرآن کریم به تهدید و توبیخ منافقین پرداخته است. امّا با وجود این همه نصیحت و تهدیدی که بود، باز منافقین برای محقّق ساختن خواسته های شیطانی خود، مرکز نفاقی را در قالب مسجدی (که به مسجد ضرار شهرت پیدا کرد) در شهر مدینه بنا کردند.
انکار عملی (برخورد فیزیکی) در امر به معروف
امر به معروف و نهی از منکر| ۴۶

انکار عملی (برخورد فیزیکی) در امر به معروف

انکار عملی، مرتبه دیگری از امر به معروف و نهی از منکر است که اگر امر به معروف و نهی از منکر به‌ صورت تذکر و برخورد لفظی اثر نکرد و سخن نرم، ملاطفت و موعظه اثر نبخشید، یا سبب جرئت و گستاخی بیشترِ گناهکار گردید، باید با چنین شخصی با تندی برخورد کرد و با اعتراض شدید مانع عصیان او شد.