اخلاق عملی

آثار سخن‌چینی| سخن‌چینان چگونه محشور می‌شوند؟
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۴۵

آثار سخن‌چینی| سخن‌چینان چگونه محشور می‌شوند؟

سخن چينى چه از نظر فردى و چه از نظر اجتماعى آثار و عواقب بدى دارد. از نظر فردى روح و روان و دل انسان را تاريك كرده و شخصيّت او را از بين می‌برد و از نظر اجتماعى موجب دودستگى و جنگ و جدال در جامعه مسلمين می‌گردد و محبّت‌ها را به بغض و كينه تبديل می‌کند با اينكه كيان و عظمت مسلمين وابسته به محبت و همبستگى ميان آنان است.
سخن‌چینی از دیدگاه قرآن و روایات
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۴۴

سخن‌چینی از دیدگاه قرآن و روایات

در روايات متعددى به اين مطلب تصريح شده است كه سخن چين و كسى كه براى برهم زدن وحدت مردم قدم بر می‌دارد و عامل تفرقه و جدايى بين مسلمين می‌شود اهل بهشت نيست.
منظور از مصلحت چیست؟| سه دروغی که حرام نیست
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۴۳

منظور از مصلحت چیست؟| سه دروغی که حرام نیست

در صورتى كه انسان براى ايجاد الفت و محبّت و رفع كينه و كدورت دروغ بگويد و بدين وسيله ميان آنها صلح و صفا و صميميّت برقرار كند دروغ حرام نيست.
چه مواقعی دروغ گفتن جايز است‏؟
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۴۲

چه مواقعی دروغ گفتن جايز است‏؟

فقها و علماى اخلاق در حلّيت و جواز دروغ در مقام ضرورت اختلافى ندارند، تنها مطلب مورد اختلاف و گفتگو آن است كه آيا دروغ در اين گونه موارد مطلقا و بی‌قيد و شرط جايز است يا در صورتى جايز است كه توريه امكان نداشته باشد؟
دروغ از نظر روایات‏
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۴۱

دروغ از نظر روایات‏

امام رضا(ع) روایت می‌کند كه از پیامبر اكرم(ص) سؤال شد: آیا انسان با ایمان ممكن است ترسو باشد؟ فرمود: آرى. سؤال شد: امكان دارد بخیل باشد؟ فرمود: آرى. گفتند: آیا ممكن است دروغگو باشد؟ فرمود: نه. 
دروغ از ديدگاه قرآن| خداوند چه کسانی را لعن کرده است؟
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۴۰

دروغ از ديدگاه قرآن| خداوند چه کسانی را لعن کرده است؟

لعن به معناى راندن و دور ساختن از روى خشم و غضب است. لعن خدا در آخرت به صورت عقوبت و كيفر نمايان می‌شود و در دنيا به معنى بريدن از رحمت و توفيق خداوند است و اگر لعنت از ناحيه مردم باشد به معناى نفرين به يكديگر است.
علت روانى دروغ چیست؟
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۳۹

علت روانى دروغ چیست؟

دروغ كوچك يا بزرگ، شوخى يا جدّى، گناه است و در نامه عمل انسان نوشته می‌شود. چه بسا دروغ‌هايى كه امكان دارد از نظر مردم گناه نباشد ولى از نظر اسلام قبيح و ناپسند است.
دروغ؛ یکی از آفت‌های خطرناک زبان| چرا بعضی از مردم دروغ می‌گویند؟
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۳۸

دروغ؛ یکی از آفت‌های خطرناک زبان| چرا بعضی از مردم دروغ می‌گویند؟

مؤمن با فضیلت هیچگاه زبانش را به این خوى زشت عادت نمی‌دهد، چه آن كه دروغ از انسان شخصیتى كاذب و وارونه ساخته و اعتبار او را از بین می‌برد و اعتماد عمومى را سست می‌کند.
سرانجام شوم عيب‌جويى‏
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۳۷

سرانجام شوم عيب‌جويى‏

كسانى كه با برادر دينى خود به ظاهر لاف دوستى می‌زنند و اعتماد او را به خود جلب می‌کنند ولى در باطن با او دشمن هستند و لغزش‌ها و اشتباهات و نقاط ضعف وى را به طور دقيق نگاه می‌دارند تا در فرصت مناسب او را مفتضح كنند، سرانجام، خود را به مرز كفر نزديك مى‌‏كنند.
عيب‌زدايى و عيب‌جويى‏
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۳۶

عيب‌زدايى و عيب‌جويى‏

انسان در صورتى كامل می‌شود كه عيوب خويش را برطرف سازد و شك نيست كه تمام افراد بشر جز معصومين(ع) نواقص و كمبودهايى دارند و هيچ يك از آنان از تقصير يا قصور خالى نيستند.
اجازه غیبت| آیا می‌توانیم به دیگران اجازه دهیم که از ما غیبت کنند؟
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۳۵

اجازه غیبت| آیا می‌توانیم به دیگران اجازه دهیم که از ما غیبت کنند؟

آيا انسان می‌تواند به ديگران اجازه دهد كه از او غيبت كنند و به طور كلّى بگويد: هر كس مرا غيبت كند از او راضى هستم؟
شرايط پذيرفته شدن توبه‏
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۳۴

شرايط پذيرفته شدن توبه‏

مرحوم فيض می‌فرمايد بايد انسان اوّل يك انقلاب درونى در خود به وجود بياورد سپس توبه نمايد و اگر توبه با اين شرايط نباشد به مسخره بيشتر شباهت دارد...
آثار منفی غیبت
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۳۳

آثار منفی غیبت

كسى كه غيبت كرده است بايد اظهار ندامت كند و توبه نمايد و براى كارهايى كه انجام داده (غيبت‌هايى كه كرده) تأسّف بخورد تا از عهده حق اللّه بيرون رود سپس نزد كسى برود كه غيبت او را كرده است و از وى حليّت بطلبد و بدين طريق از زير بار گناه غيبت او خارج شود.
چند نمونه از غیبت‌هایی که جایز است
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۳۲

چند نمونه از غیبت‌هایی که جایز است

گاهى از اوقات انسان به تنهايى نمی‌تواند جلوى منكر را بگيرد و ناگزير می‌شود از مردم كمك بخواهد و يا به مقامات ذى ربط (پليس و دستگاه قضايى) اطلاع دهد تا به كمك آنها از كارهاى زشت جلوگيرى كند، بنابراين ناگزير است شخص و محل منكر را معرفى نمايد.
موارد استثنايى غيبت‏| چه غیبت‌هایی حرام نیست؟
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۳۱

موارد استثنايى غيبت‏| چه غیبت‌هایی حرام نیست؟

گرچه غيبت از گناهان كبيره به شمار مى‏آيد و در قرآن كريم و روايات به شدّت از آن نهى شده است امّا مواردى هست كه از اين كلّيت استثناء شده و غيبت در آن گونه موارد حرام نيست.
برای درمان حسد چه کنیم؟
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۳۰

برای درمان حسد چه کنیم؟

انسان حسود به خاطر اين كه خدا به ديگرى نعمتى را ارزانى داشته است حسادت می‌ورزد كه اين حسادت موجب عذاب روحى اوست و اين عذاب در دنيا به پايان نمی‌رسد بلكه عذاب آخرت نيز بر عذاب او افزوده می‌گردد و در نتيجه در دنيا و آخرت زيانكار می‌شود
خودستایی در قرآن و روایات| تنزیه نفس چیست؟
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۲۹

خودستایی در قرآن و روایات| تنزیه نفس چیست؟

يكى ديگر از عوامل غيبت، تنزيه نفس است، يعنى انسان در مقام تبرئه خود از نسبت‌هايى كه به او داده شده است پاى ديگران را به ميان بكشد، چه آن كه مستقلّاً گناه را به ديگرى نسبت دهد يا آن كه وى را در آن شريك خود سازد.
بدترین مردم کیست؟| عوامل و انگیزه‌های غیبت
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۲۸

بدترین مردم کیست؟| عوامل و انگیزه‌های غیبت

يكى از انگيزه‌هاى غيبت، موافقت با دوستان و همنشينان است. برخى از مردم تصوّر می‌کنند حسن معاشرت و اخلاق خوب آن است كه انسان به گونه‌اى‏ رفتار كند كه هيچ كس از او آزرده خاطر نشود و حال آن كه اين طرز برخورد نوعى نفاق و بی‌تفاوتى در برابر مسئوليّت‌ها است.
راه درمان غیبت
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۲۷

راه درمان غیبت

مهم‌ترین عاملى که در مبارزه با عوامل فساد و بیماری‌هاى معنوى و نفسانى مؤثّر و کارساز است عنصر ایمان است: ایمان به خدا و روز حساب. اگر کسى به خداوند متعال و روز جزا واقعاً ایمان داشته باشد کمتر مرتکب گناه کبیره به ویژه گناهانى مانند تهمت و غیبت مى‌‏شود.
زيان‌هاى فردی و اجتماعى سوء‌ظن
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۲۶

زيان‌هاى فردی و اجتماعى سوء‌ظن

يكى از زيان‌هاى فردى سوء ظنّ اين است كه شخص بدگمان به دليل عدم اعتماد به مردم، هميشه در رنج و ناراحتى به سر می‌برد و به گمان بد خود ديگر كسى را نمی‌یابد كه با او معاشرت كند...