پایگاه اطلاع رسانی دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت

فهرست مطالب- اخلاق اسلامی
سیر در آفاق و انفس (تفکّر و تدبّر)
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۹

سیر در آفاق و انفس (تفکّر و تدبّر)

فکر و اندیشه، آئینه خوبی‌ها و پوشاننده بدی‌ها و روشنى بخش دل‌ها و موجب خوش‏خویى و سعه صدر مى‏شود. به وسیله تفکّر، انسان به صلاح روز رستاخیز و پایان کارش آگاه مى‏شود و بر علم و دانشش افزوده مى‏گردد و هیچ عبادتى بالاتر از تفکّر نیست.
درمان و راه‌های نجات از بیماری اسراف| ۲
اسراف؛ بلای خانمان‌سوز| ۱۵

درمان و راه‌های نجات از بیماری اسراف| ۲

عمیق‌ترین و مهم‌ترین خصلت‌ها برای دوری از تجمّل‌ها و اسراف‌ها، که بازدارندگی آن بیشتر از صفات دیگر است، خصلت قناعت، کفاف و عزّت ‌نفس است.
بدبینی نوعی از فرافکنی| ۱
اخلاق و روان‌کاوی از نظر اسلام| ۸

بدبینی نوعی از فرافکنی| ۱

انسان در زندگی همواره با نشاط پیشروی ‌می‌‌کند و بزرگ‌ترین عاملی‌‌ که موجب موفقیّت انسان در شئون مختلف زندگی ‌می‌گردد نشاط و سرور است. انسان در هر کاری که با نشاط وارد شود، هر اندازه هم که مشکل باشد از پی ‌می‌برد.
دشمنی خطرناک در کمین انسان| معانی کوثر
پندهای جاویدان(۲)| شرح کوتاهی از ۱۰ آیه قرآن و ۱۰ حدیث(۲)

دشمنی خطرناک در کمین انسان| معانی کوثر

تمام پیامبرانی که از طرف خداوند متعال، برای رهبری مردم فرستاده و مبعوث شده‌اند انسان را از دشمنی خطرناک، که همیشه همراه انسان هست تا وی را با وسایل گوناگونی، فریب داده و از راه مستقیم سعادت، منحرف نماید، بر حذر داشته‌اند.
خدا آگاهی(تذکّر)
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۸

خدا آگاهی(تذکّر)

تذكّر يعنى انسان بايد هميشه متذكّر اللّه و به ياد خدا باشد و هيچگاه مسئوليّت و بندگى خويش را در برابر پروردگار متعال فراموش نكند، زيرا هر كس خدا را فراموش كند در نتيجه خود را فراموش كرده و از خود بيگانه شده و در وادى غفلت سرگردان خواهد شد.
درمان و راه‌های نجات از بیماری اسراف| ۱
اسراف؛ بلای خانمان‌سوز| ۱۴

درمان و راه‌های نجات از بیماری اسراف| ۱

یکی از ارزش‌های مهمّ اسلامی، زهد صحیح است. زهد صحیح یعنی انسان دل‌بستگی به دنیا و زرق‌ و برق دنیا نداشته باشد، دنیا را وسیله آخرت قرار دهد. خودباخته‌ی کالاهای دنیا نگردد.
خودآگاهی و احساس مسئولیّت(یقظه)
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۷

خودآگاهی و احساس مسئولیّت(یقظه)

دوّمين گام براى سالك إلى اللّه يقظه است، يعنى بيدارى از خواب غفلت و احساس مسئوليّت به اين كه در اين جهان با عظمت انسان بيهوده آفريده نشده است...
چهره‌های گوناگون اسراف| ۱۰
اسراف؛ بلای خانمان‌سوز| ۱۳

چهره‌های گوناگون اسراف| ۱۰

اسراف بر دو گونه است: اسراف دولتی و اسراف شخصی و فردی، اسراف شخصی به ­ویژه اگر فراگیر شود، گرچه بسیار زیان‌بخش است و موجب ویرانگری و سقوط می‌گردد، ولی نباید از اسراف دولتی غافل ماند که ویرانگری و زیان آن، بیشتر و کمرشکن‌تر و گاهی و فاجعه‌­آمیز است...
مظهر اخلاق(نرم‌خویی و گشاده رویی)| ۴
اخلاق و روان‌کاوی از نظر اسلام| ۷

مظهر اخلاق(نرم‌خویی و گشاده رویی)| ۴

کسی که سیمای جان خود را به زیور علم و اخلاق بیاراید، کسی که ضمیر خویش را به صفات جمالیّه و سجایای انسانیّه مزیّن نماید، او دارای جمال معنوی‌ و زیبایی روحانی است. با این عمل توانسته است به خدا نزدیک شود و خویشتن را محبوب خلق نماید.
خودشناسی  و  خداشناسی(معرفة النّفس)
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۶

خودشناسی  و  خداشناسی(معرفة النّفس)

نفس انسان از بُعد ملكوتى‏‌اش نفخه الهيّه است كه در سير صعود، به مقام‏ نفس مطمئنّة و راضيه و مرضيه مى‏رسد و تا آنجا بالا مى‏رود كه به مرتبه «قَابَ قَوسَينِ اَو اَدنَى» مشرّف مى‏شود...
چهره‌های گوناگون اسراف| ۹
اسراف؛ بلای خانمان‌سوز| ۱۲

چهره‌های گوناگون اسراف| ۹

یکی از برنامه‌های بیهوده و پُراسراف که در اسلام چنین چیزی وجود ندارد، برگزاری مراسم جشن تولّد برای فرزندان است که آن را نیز می‌توان تحت عنوان «اسراف و انفاق» مطرح کرد.
حیله بت‌پرستان| رفع اختلاف بزرگ توسط پیامبر(ص)
پندهای جاویدان(۱)| شرح کوتاهی از ۱۰ آیه قرآن و ۱۰ حدیث| ۱

حیله بت‌پرستان| رفع اختلاف بزرگ توسط پیامبر(ص)

آن خلّاق و آفریننده بی‌همتا می‌داند که در میان مخلوقات خود، انسان را به گوهرهای استعداد و حافظه و آزادی و عقل و فراست و... آراسته نموده؛ از این‌رو او از تمام موجودات برتر است. لذا وقتی ‌که روح فعّال انسانی (نفس ناطقه) را در انسان دمید، فرمان داد که فرشتگان، وی را سجده کنند.
مظهر اخلاق(نرم‌خویی و گشاده رویی)| ۳
اخلاق و روان‌کاوی از نظر اسلام| ۶

مظهر اخلاق(نرم‌خویی و گشاده رویی)| ۳

زیبایی از بزرگ‌ترین امتیازات افراد محسوب ‌می‌شود. جمال و زیبایی مایه برتری در محیط اجتماعی است و مردم زیباصورت محبوبیّت فوق‌العاده‌ای در جامعه کسب ‌می‌کنند و مورد علاقه افراد قرار ‌می‌گیرند. اصولاً ‌میل به زیبایی و جمال از غرایز مکنونه در وجود انسان است.
راه‌های تهذیب
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۵

راه‌های تهذیب

چنان كه در سلامت جسم، فعل و ترك (دارو و پرهيز) هر دو با هم مؤثّر است در سلامت و تهذيب روح نيز فعل و ترك هر دو لازم است مانند اداى واجبات و ترك محرّمات، تولّى و تبرّى، به جا آوردن مستحبّات و ترك مكروهات و ...
چهره‌های گوناگون اسراف| ۸
اسراف؛ بلای خانمان‌سوز| ۱۱

چهره‌های گوناگون اسراف| ۸

بدون تردید انفاق و کَرم‌­ورزی یکی از ارزش‌های مهمّ اسلامی است که از آن در قرآن به «جهاد مالی» تعبیر شده است و کاربرد آن در پیشرفت ارزش‌ها و شئون اسلامی، نقش اساسی دارد.
مظهر اخلاق(نرم‌خویی و گشاده رویی)| ۲
اخلاق و روان‌کاوی از نظر اسلام| ۵

مظهر اخلاق(نرم‌خویی و گشاده رویی)| ۲

عیسی بن مریم(علیه السّلام) به منظور ادامه وظیفه ارشادی خود دو نفر از یاران را مأمور کرد به عنوان اجرای یک نقشه تبلیغی جهت هدایت اهالی انطاکیه به سوی خداپرستی بدان دیار مسافرت کنند.
نقش اخلاق در تعديل غرايز
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۴

نقش اخلاق در تعديل غرايز

پيروان برخى از اديان و مذاهب معتقدند براى رسيدن به كمال به طور كلّى بايد غرايز را سركوب نمود، ولى اسلام مى‌‏گويد غريزه را بايد هدايت و كنترل كرد، زيرا سركوبى غرايز و تمايلات- به خصوص غريزه جنسى- خطرها و ضررهاى فراوانى به بار مى‌‏آورد.
چهره‌های گوناگون اسراف| ۷
اسراف؛ بلای خانمان‌سوز| ۱۰

چهره‌های گوناگون اسراف| ۷

در شیوه زندگی پیامبر اسلام(ص) و امامان(ع) و گفتار آن‌ها در مورد ازدواج، به­ روشنی استفاده می‌شود که آن‌ها دستور اکید داده‌اند تا مسلمانان هزینه‌های ازدواج را - اعمّ از مهریّه و سایر قسمت‌ها- سبک، ساده و آسان بگیرند و موانع سر راه مجرّدان برای ازدواج را بردارند.
مظهر اخلاق(نرم‌خویی و گشاده رویی)| ۱
اخلاق و روان‌کاوی از نظر اسلام| ۴

مظهر اخلاق(نرم‌خویی و گشاده رویی)| ۱

تمام اعمال از اثر محبّت است. زیرا انجام هر عمل مترتب بر اراده و اراده متّکی به شوق و محبّت است و اگر عملی‌‌ محبوب نباشد این مراحل نخواهد بود و عملی وجود نخواهد یافت. پس باید گفت تمام کارها و فعالیّت‌های فردی، اجتماعی و سیاسی بر اساس محبّت است.
تعديل غرايز
نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی| ۳

تعديل غرايز

همان گونه كه در ساختمان جسم انسان يك عضو بی‌مصرف آفريده نشده در ساختمان روح و جان او نيز هر انگيزه و غريزه و ميلى نقش حياتى دارد، اما اگر اين غرايز به طور صحيح هدايت و رهبرى نشود و تحت كنترل دقيق قرار نگيرد خطرناك و زيانبخش خواهد بود...