کد مطلب: ۵۰۶۰
تعداد بازدید: ۳۲
تاریخ انتشار : ۱۸ آبان ۱۴۰۰ - ۱۴:۴۸
عطر گل یاس| ۴۰
وقتی این چهار نوشته از آن چهار عالم به حجّاج رسید، به عمق و وسعت آن جملات نورانی نگاه كرد و گفت: این جواب‌ها را از چشمه‌ی صاف علم گرفته‌اند. دشمن نیز اقرار كرد كه علی(ع) چشمه‌ی صاف علم است. آری آنانند كه معادن حكمت خدایند.
حجّاج بن یوسف ثقفی، كه آدمی رذل و پلید و سفّاک و استاندار بنی‌مروان بود، در آدم‌كشی و جنایت معروف است. او یک بار حرف خوب و منصفانه‌ای زده است. وقتی به چهار نفر از علمای معروف زمان خود (حسن بصری و عمروبن عبید و عامر شعبی و واصل بن عطاء) جداگانه نامه نوشت و از آنها خواست كه راجع به مسأله‌ی قضا و قدر بهترین سخنی كه شنیده‌اند برای او بنویسند. البتّه، می‌دانیم که مسأله‌ی قضا و قدر و جبر و تفویض از مسائل بسیار پیچیده و حیرت‌انگیز در میان دانشمندان دینی است. حالا این مرد به علمای معروف زمان خودش نوشت: درباره‌ی این مسأله آنچه از بزرگان دین شنیده‌اید برای من بنویسید. آن عالمان اگر چه به ائمه‌ی اطهار(ع) خوش‌بین نبودند، ولی در مقابل عظمت علمی‌شان خاضع بودند و می‌فهمیدند كه فقط آنها می‌فهمند. حسن بصری در جواب حجّاج نوشت: بهترین كلامی كه در این مسأله به ما رسیده است کلام علیّ ‌بن‌ ابیطالب(ع) است كه در این باره فرموده است:
«لَوْ کانَ الزُّورُ فِی الْاَصْلِ مَحْتوماً لَکانَ الْمُزَوَّرُ فی الْقِصاصِ مَظْلوُماً»؛
«اگر ارتکاب گناه از جانب خدا مقدّر حتمی باشد، پس قصاص آدمکش ظلم روشنی خواهد بود که خدا [معاذالله] او را مجبور به قتل کرده و آنگاه او را محکوم به قصاص کرده است».
واصل بن عطا نیز نوشت: بهترین كلامی كه در این مورد به ما رسیده است، كلام علیّ‌ بن‌ابیطالب(ع) است كه فرموده است:
«اَیَدُلُّکَ عَلَی الطَّریقِ ثُمَّ یَاْخُذُ عَلَیْکَ الْمَضیق»؛
«آیا باورت می‌شود كه خداوند علیم و عادل تو را به تنگنای معصیت بیفکند و آنگاه عقاب کند که چرا به این تنگنا آمده‌ای»؟
عامر شعبی هم نوشت: بهترین كلامی كه در این باب به ما رسیده است، کلام علیّ‌ بن‌ابیطالب(ع) است كه فرموده است:
«کُلُّ مَا اسْتَغْفَرْتَ اللهَ مِنْهُ فَهُوَ مِنْکَ وَ کُلُّ ما حَمِدْتَ الله عَلَیْهِ فَهُوَ مِنْهُ»؛
«هر کاری که از [ارتکاب] آن [پشیمان می‌شوی و] از خدا آمرزش می‌طلبی، معلوم است که خودت را فاعل آن می‌دانی [و استغفار می‌کنی] و هر کاری که برای [موفّقیّت به انجام] آن خدا را حمد می‌کنی، معلوم می‌شود که آن را از خدا می‌دانی».
توفیق عبادت و انجام حسنات از خداست، ولی انحراف از طریق حقّ و ارتکاب سیّئات از سوء اختیار توست. وقتی این چهار نوشته از آن چهار عالم به حجّاج رسید، به عمق و وسعت آن جملات نورانی نگاه كرد و گفت: این جواب‌ها را از چشمه‌ی صاف علم گرفته‌اند. دشمن نیز اقرار كرد كه علی(ع) چشمه‌ی صاف علم است. آری آنانند كه معادن حكمت خدایند.
 
دفتر نشر فرهنگ و معارف اسلامی مسجد هدایت
آیت الله سید محمد ضیاءآبادی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: